Zink voor Gezondheid en Herstel

Zink is een essentieel spoorelement dat betrokken is bij honderden processen in het menselijk lichaam. Het speelt een belangrijke rol bij de werking van het immuunsysteem, wondgenezing, celgroei, DNA-synthese en de stofwisseling.

Ook voor de huid, hormoonhuishouding en cognitieve functies is deze mineraal belangrijk. Een tekort kan zich op verschillende manieren uiten, waardoor de symptomen niet altijd direct worden herkend.

In dit artikel lees je wat zink doet, welke klachten bij een tekort kunnen voorkomen en hoe het samenwerkt met andere voedingsstoffen.

Wat is zink?

Zink is een essentieel mineraal dat het lichaam niet zelf kan aanmaken. We zijn daarom afhankelijk van voeding om voldoende ervan binnen te krijgen.

Zink is betrokken bij de werking van meer dan 300 enzymen en speelt een rol bij:

• DNA-synthese en celdeling

• Eiwitstofwisseling

• Groei en ontwikkeling

• Immuunfunctie

• Wondgenezing

• Normale werking van het zenuwstelsel

De belangrijkste functies van zink

1. Zink en het immuunsysteem

Zink draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem. Het is betrokken bij de ontwikkeling en activiteit van verschillende immuuncellen en helpt bij het reguleren van de immuunrespons.

Een tekort hieraan kan de afweer verstoren en de vatbaarheid voor infecties verhogen.

2. Zink en huid, haar en nagels

Zink is belangrijk voor celdeling, eiwitsynthese en het herstel van weefsels. Hierdoor speelt het een rol bij het behoud van een normale huid en de wondgenezing.

Een tekort kan gepaard gaan met:

• Huidafwijkingen

• Vertraagde wondgenezing

• Haaruitval

• Veranderingen aan nagels

Dit mineraal wordt ook onderzocht bij huidaandoeningen zoals acne. De resultaten verschillen per aandoening en onderzoek. Een supplement hiervan is geen bewezen algemene behandeling voor eczeem of acne.

3. Zink en de hersenen

Zink is betrokken bij de communicatie tussen zenuwcellen en verschillende processen in de hersenen.

Het speelt onder andere een rol bij neurotransmissie, geheugen en cognitieve ontwikkeling. Onderzoek naar zink en neurodegeneratieve aandoeningen zoals Alzheimer is gaande en er is onvoldoende bewijs dat extra van dit mineraal Alzheimer voorkomt of behandelt.

4. Zink en hormonen

Zink is betrokken bij verschillende hormonale processen.

Het speelt onder andere een rol bij:

• De normale werking van insuline

• De normale werking van het immuunsysteem

• De vruchtbaarheid en voortplanting

• De normale werking van het endocriene systeem

Bij een tekort kunnen bepaalde hormonale en reproductieve processen verstoord raken.

Symptomen van een zinktekort

Een tekort aan zink kan zich op verschillende manieren manifesteren. De klachten zijn afhankelijk van de ernst en duur van het tekort.

Mogelijke symptomen zijn:

• Verminderde weerstand

• Langzame wondgenezing

• Haaruitval

• Huidafwijkingen

• Verminderde smaak- en reukzin

• Verminderde eetlust

• Diarree

• Groeivertraging bij kinderen

• Verminderde vruchtbaarheid

Vermoeidheid en concentratieproblemen kunnen voorkomen, maar zijn niet specifiek voor een zinktekort.

Waardoor ontstaat een zinktekort?

Een tekort kan ontstaan door onvoldoende inname, een verhoogde behoefte of een verminderde opname.

Factoren die hierbij een rol kunnen spelen:

• Eenzijdige voeding
• Een voedingspatroon met weinig zinkrijke producten kan bijdragen aan een onvoldoende inname.
• Spijsverteringsproblemen
• Aandoeningen zoals de ziekte van Crohn en coeliakie kunnen de opname van zink verminderen.
• Verhoogde behoefte
• Tijdens zwangerschap, borstvoeding en bepaalde perioden van groei kan de behoefte aan zink toenemen.
• Plantaardige voeding
• Peulvruchten, volkoren granen en zaden bevatten deze mineraal, maar ook fytaten. Deze stoffen kunnen de opname van zink verminderen.

Zink en andere voedingsstoffen

Zink werkt samen met andere mineralen en vitaminen. De verhouding tussen voedingsstoffen is daarom relevant.

Zink en koper

Een hoge langdurige zinkinname kan de opname van koper verminderen. Dit kan uiteindelijk leiden tot een kopertekort, bloedarmoede en neurologische klachten.

Dit is een belangrijke reden om langdurig hoge doseringen zink niet zonder aanleiding te gebruiken.

Lees meer over de risico’s van een hoge zinkinname en de invloed op koper (Engels).

Zink en ijzer

Zink en ijzer kunnen elkaar beïnvloeden bij de opname, vooral wanneer hoge doses supplementen gelijktijdig worden ingenomen.

Bij normale hoeveelheden in een gevarieerde maaltijd is deze interactie doorgaans minder relevant.

Zink en vitamine A

Zink is betrokken bij het transport en de stofwisseling van vitamine A. Beide voedingsstoffen zijn belangrijk voor onder andere het gezichtsvermogen en de normale werking van het immuunsysteem.

Zink en magnesium

Bij zeer hoge zinkinname uit supplementen kan ook de magnesiumbalans worden beïnvloed. Bij normale voedingsinname is dit doorgaans geen belangrijk probleem.

Welke voedingsmiddelen bevatten zink?

Zink komt voor in zowel dierlijke als plantaardige voedingsmiddelen.

Dierlijke voedingsmiddelen leveren doorgaans goed opneembaar zink. Bij plantaardige voedingsmiddelen kan fytinezuur de opname beperken.

Zinksupplementen: welke vormen zijn er?

Zink is verkrijgbaar in verschillende verbindingen, waaronder:

• Zinkgluconaat

• Zinksulfaat

• Zinkcitraat

De opname verschilt per verbinding en product. Er is onvoldoende overtuigend bewijs om zinkpicolinaat in algemene zin als de best opneembare vorm aan te wijzen.

Bij langdurig gebruik van hogere doseringen is het belangrijk rekening te houden met de totale zinkinname en de mogelijke invloed op de koperstatus.

Bekijk het aanbod supplementen en vitamines in de webshop.

Conclusie

Zink is een essentieel spoorelement dat betrokken is bij de weerstand, huid, wondgenezing, hormoonhuishouding en stofwisseling.

Een tekort kan uiteenlopende symptomen veroorzaken, van huidproblemen en haaruitval tot een verminderde smaak- en reukzin. Voldoende van dit mineraal via voeding vormt de basis. Bij suppletie is de dosering belangrijk, omdat een langdurige overmaat juist andere tekorten kan veroorzaken.

Liefs, Angelique de Graav

Wil je supplementenadvies dat aansluit op jouw situatie? Bekijk de online diensten van Detox Den Haag.