Olijfblad, ongekend waardevol voor de gezondheid

Olijfblad: werking, olijfbladthee en wetenschappelijk onderzoek

Olijfblad is afkomstig van de olijfboom, Olea europaea, en wordt al eeuwenlang gebruikt binnen de traditionele kruidengeneeskunde. Vooral in Mediterrane landen heeft het blad een lange gebruiksgeschiedenis.

De belangstelling voor olijfblad komt vooral door de aanwezigheid van polyfenolen, waaronder oleuropeïne. Deze plantaardige stoffen worden onderzocht vanwege hun mogelijke antioxidatieve eigenschappen en hun invloed op verschillende processen in het lichaam.

Van bloeddruk en cholesterol tot bloedsuikerregulatie en hersengezondheid, olijfblad is onderwerp van uiteenlopende onderzoeken. De resultaten zijn interessant, maar de mate van bewijs verschilt per toepassing.

Wat is olijfblad?

Olijfblad wordt gewonnen uit de bladeren van de olijfboom. De belangrijkste onderzochte bioactieve verbinding is oleuropeïne, een fenolische stof die behoort tot de groep seco-iridoïden.

Daarnaast bevat olijfblad onder andere hydroxytyrosol en andere polyfenolen. Deze stoffen worden onderzocht op hun antioxidatieve, antimicrobiële en mogelijke metabole eigenschappen.

Olijfblad en bloedsuikerregulatie

Oleuropeïne en andere polyfenolen worden onderzocht vanwege hun mogelijke invloed op glucosemetabolisme en insulinegevoeligheid.

In een gerandomiseerd onderzoek bij middelbare mannen met overgewicht verbeterde suppletie met olijfbladpolyfenolen gedurende twaalf weken de insulinegevoeligheid en de insulinesecretie. Andere onderzoeken naar olijfbladthee bij volwassenen met prediabetes hebben eveneens gekeken naar de invloed op het lipidenmetabolisme.

De resultaten zijn nog niet voldoende om te concluderen dat olijfblad diabetes type 2 kan voorkomen of behandelen. Een systematische review uit 2024 benadrukte dat grotere en beter vergelijkbare klinische onderzoeken nodig zijn.

Olijfblad en antimicrobiële eigenschappen

Olijfbladextract wordt onderzocht vanwege mogelijke antimicrobiële activiteit. Vooral oleuropeïne en andere fenolische verbindingen zijn hierbij interessant.

Laboratoriumonderzoek laat zien dat bepaalde bestanddelen activiteit kunnen vertonen tegen verschillende micro-organismen. Deze resultaten zijn echter niet automatisch toepasbaar op het gebruik van olijfbladthee bij infecties.

Olijfblad, antioxidanten en oxidatieve stress

Bij normale stofwisselingsprocessen ontstaan vrije radicalen. Dit zijn reactieve moleculen die onder bepaalde omstandigheden cellen en weefsels kunnen beschadigen.

Het lichaam beschikt over eigen antioxidatieve verdedigingssystemen. Polyfenolen uit planten, waaronder olijfblad, worden onderzocht vanwege hun mogelijke bijdrage aan antioxidatieve processen.

Onderzoek naar olijfbladextract laat antioxidatieve activiteit zien, maar de daadwerkelijke effecten bij mensen zijn afhankelijk van onder andere de gebruikte dosering, samenstelling en biologische beschikbaarheid

Olijfblad en Alzheimer

Ook de mogelijke neuroprotectieve eigenschappen van olijfblad krijgen aandacht binnen wetenschappelijk onderzoek. Een review uit 2023 beschrijft verschillende moleculaire mechanismen waarmee olijfbladpolyfenolen mogelijk invloed kunnen hebben op processen die betrokken zijn bij de ziekte van Alzheimer.

Daarbij worden onder andere oxidatieve stress, ontstekingsprocessen en autofagie besproken. Autofagie is het natuurlijke proces waarbij cellen beschadigde onderdelen afbreken en hergebruiken. Het onderzoek bestaat grotendeels uit experimentele studies. Er is op dit moment onvoldoende klinisch bewijs om te stellen dat olijfblad Alzheimer kan voorkomen of behandelen.

Olijfblad en metabool syndroom

Het metabool syndroom is een combinatie van risicofactoren, waaronder buikvet, verhoogde bloeddruk, afwijkende bloedvetten en een verstoorde glucosehuishouding. Omdat olijfbladpolyfenolen worden onderzocht op hun mogelijke invloed op bloeddruk, bloedvetten en insulinegevoeligheid, is ook de relatie met metabole gezondheid interessant.

De huidige klinische resultaten zijn echter niet eenduidig. Een systematische review uit 2024 vond onvoldoende consistent bewijs om olijfbladextract aan te bevelen als behandeling voor metabole aandoeningen

Olijfblad en postmenopauzale gezondheid

Na de menopauze verandert de hormonale situatie. Dit kan onder andere gevolgen hebben voor de botgezondheid en de cardiovasculaire risicofactoren. Olijfbladpolyfenolen worden onderzocht vanwege hun antioxidatieve eigenschappen en mogelijke biologische effecten. Er zijn ook onderzoeken uitgevoerd naar de biologische beschikbaarheid van olijfbladfenolen bij premenopauzale en postmenopauzale vrouwen.

Er is echter onvoldoende klinisch bewijs dat olijfbladthee osteoporose voorkomt of de botdichtheid verbetert.

Olijfbladthee gebruiken

Olijfblad is verkrijgbaar als thee en als extract in supplementvorm. De hoeveelheid polyfenolen kan per product verschillen. Bij het gebruik van olijfbladextract is voorzichtigheid verstandig bij medicatie voor hoge bloeddruk of diabetes, omdat een aanvullende invloed op bloeddruk of bloedsuiker niet kan worden uitgesloten. Overleg bij medicijngebruik met een arts of apotheker.

Een bijzonder blad uit de natuur

Een eenvoudig blad van de olijfboom, dat je misschien nooit eerder bewust hebt bekeken, bevat een interessante verzameling plantaardige stoffen. Juist de combinatie van traditioneel gebruik en modern onderzoek maakt olijfblad bijzonder. De wetenschap onderzoekt nog volop welke effecten bij mensen daadwerkelijk aantoonbaar zijn.

Veelgestelde vragen over olijfblad

Wat is de werking van olijfblad?

Olijfblad bevat polyfenolen zoals oleuropeïne. Deze stoffen worden onderzocht vanwege mogelijke antioxidatieve eigenschappen en effecten op bloeddruk, bloedvetten en glucosemetabolisme.

Wat is oleuropeïne?

Oleuropeïne is een fenolische verbinding die van nature voorkomt in olijfbladeren en olijven. Het is een van de belangrijkste bioactieve stoffen die in olijfbladonderzoek worden bestudeerd.

Is olijfbladthee goed voor de bloeddruk?

Klinische onderzoeken naar olijfbladextract laten mogelijke effecten op de bloeddruk zien. De resultaten zijn nog niet voldoende om olijfbladthee als behandeling voor hoge bloeddruk te beschouwen.

Kan olijfblad helpen bij diabetes type 2?

Olijfblad wordt onderzocht vanwege mogelijke effecten op glucosemetabolisme en insulinegevoeligheid. Het is geen bewezen behandeling voor diabetes type 2.

Wat is het verschil tussen olijfbladthee en olijfbladextract?

Olijfbladthee wordt bereid uit de bladeren. Supplementen bevatten vaak een geconcentreerd extract. De hoeveelheid oleuropeïne en andere polyfenolen kan daardoor sterk verschillen.

Bronnen

1. Borjan D et al. Microbiological and Antioxidant Activity of Phenolic Compounds in Olive Leaf Extract. Molecules. 2020;25(24):5946. Publicatie 

2. Acar-Tek N, Ağagündüz D. Olive Leaf (Olea europaea L. folium): Potential Effects on Glycemia and Lipidemia.Ann Nutr Metab. 2020;76(1):10-15. Publicatie 

3. Romero-Márquez JM et al. Molecular Mechanisms of the Protective Effects of Olive Leaf Polyphenols against Alzheimer’s Disease. Int J Mol Sci. 2023;24(5):4353. Publicatie 

4. de Bock M et al. Olive leaf polyphenols improve insulin sensitivity in middle-aged overweight men. PLoS One. 2013;8(3):e57622. Publicatie 

5. Araki R et al. Olive leaf tea is beneficial for lipid metabolism in adults with prediabetes: an exploratory randomized controlled trial. Nutr Res. 2019;67:60-66. Publicatie 

6. Razmpoosh E et al. The effects of olive leaf extract on cardiovascular risk factors in the general adult population: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Diabetol Metab Syndr. 2022;14:151. Publicatie 

7. Álvares AA et al. Olive leaf extract effect on cardiometabolic risk factors: a systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Nutr Rev. 2024;82(12):1710-1725. Publicatie