Terugkerende blaasontsteking

Waarom keert een blaasontsteking terug?

Een blaasontsteking, ook wel cystitis genoemd, is een infectie van de lagere urinewegen. Bij vrouwen komt deze regelmatig voor. Soms verdwijnen de klachten na een antibioticakuur, maar ontstaan ze na enkele weken of maanden opnieuw.

Dat roept de vraag op: waarom krijgt de ene vrouw steeds opnieuw een blaasontsteking, terwijl een ander er nauwelijks last van heeft?

In de meeste gevallen wordt een blaasontsteking veroorzaakt door bacteriën uit de eigen darmflora. De bekendste is Escherichia coli (E. coli), verantwoordelijk voor ongeveer 70 tot 90 procent van de ongecompliceerde urineweginfecties.

Deze bacterie beschikt over hechtstructuren waarmee zij zich aan de cellen van de urinewegen kan vastzetten. Daardoor wordt zij minder gemakkelijk met de urinestroom afgevoerd. Bij sommige infecties kunnen bacteriën zich bovendien in beschermde structuren bevinden. Dit kan bijdragen aan terugkerende infecties, al is dit niet bij iedere vrouw de verklaring.

De invloed van seks en anatomie

Een blaasontsteking is geen seksueel overdraagbare aandoening. Seksuele activiteit kan wel een risicofactor zijn.

Tijdens het vrijen kunnen bacteriën gemakkelijker richting de urinebuis worden verplaatst. Bij vrouwen is de urinebuis relatief kort en ligt de uitgang dicht bij de anus. Hierdoor kunnen darmbacteriën gemakkelijker de blaas bereiken.

Sommige vrouwen merken dat klachten vooral na seks ontstaan. Ook het gebruik van spermiciden kan het risico verhogen doordat deze de beschermende vaginale flora kunnen beïnvloeden.

Waarom sommige vrouwen vaker terugkerende UTI’s hebben

Van een recidiverende urineweginfectie spreekt men doorgaans bij twee of meer infecties binnen zes maanden, of drie of meer binnen twaalf maanden

Mogelijke risicofactoren zijn:

• Onvoldoende vochtinname.

• Het niet volledig kunnen ledigen van de blaas.

• Een herkenbare relatie met seksuele activiteit.

• Gebruik van spermiciden.

• Hormonale veranderingen rond en na de overgang.

• Veranderingen in de vaginale microbiota.

• Bepaalde afwijkingen van de urinewegen.

Na de overgang kan een daling van oestrogeen de vaginale en urogenitale omgeving veranderen. Daardoor neemt bij sommige vrouwen de gevoeligheid voor terugkerende urineweginfecties toe. Vaginale oestrogenen kunnen bij deze groep een preventieve behandeloptie zijn.

De rol van antibiotica

Bij een acute bacteriële blaasontsteking kunnen antibiotica nodig zijn. Ze bestrijden de bacteriën die de infectie veroorzaken en kunnen de klachten verminderen.

Toch voorkomt een antibioticakuur niet automatisch een volgende infectie. Een nieuwe blaasontsteking kan ontstaan doordat bacteriën opnieuw vanuit de darmstreek de urinewegen bereiken. Soms is sprake van een terugkeer van dezelfde bacterie, soms van een nieuwe infectie.

Herhaald antibioticagebruik kan bovendien de samenstelling van de darm- en vaginale microbiota beïnvloeden en bijdragen aan antibioticaresistentie. Dat is een belangrijke reden om bij terugkerende klachten de voorgeschiedenis, urinekweken en mogelijke risicofactoren mee te nemen in de behandeling.

Een bredere kijk op blaasontstekingen

In verschillende traditionele geneeswijzen wordt een blaasontsteking ook symbolisch of energetisch geïnterpreteerd.

In de Chinese geneeskunde wordt bijvoorbeeld gesproken over hitte in de blaas. Ayurveda beschrijft verstoringen binnen het eigen gezondheidsmodel. Andere benaderingen leggen een verband tussen spanning, emoties en lichamelijke klachten.

Christiane Beerlandt verbindt blaasontsteking met niet-geuite boosheid of frustratie. Louise Hay beschrijft de symbolische relatie met irritatie, boosheid en het vasthouden aan oude patronen.

Deze interpretaties kunnen voor iemand betekenis hebben als uitnodiging tot zelfreflectie. Ze zijn echter geen medisch aangetoonde oorzaken van een bacteriële urineweginfectie. Een blaasontsteking ontstaat door een infectie of een andere lichamelijke oorzaak, niet doordat iemand emoties onvoldoende uit.

Een bredere kijk betekent daarom dat je zowel lichamelijke risicofactoren als stress, leefomstandigheden en persoonlijke ervaringen aandacht geeft, zonder de infectie zelf uit het oog te verliezen.

Wanneer is onderzoek belangrijk?

Bij herhaald terugkerende klachten is het zinvol om met de huisarts te bespreken of urineonderzoek of een urinekweek nodig is. Daarmee kan worden onderzocht welke bacterie aanwezig is en voor welke antibiotica deze gevoelig is.

Bij koorts, koude rillingen, pijn in de zij of rug, misselijkheid of ziek zijn moet je dezelfde dag medische hulp inschakelen. Dit kunnen signalen zijn van een nierbekkenontsteking.

Bij zwangerschap, of wanneer klachten samengaan met ernstige ziekteverschijnselen, is snelle medische beoordeling eveneens belangrijk.

Tot slot

Een terugkerende blaasontsteking vraagt om meer dan alleen kijken naar de acute infectie. Anatomie, hormonale veranderingen, seksuele activiteit, blaaslediging en eerdere behandelingen kunnen allemaal een rol spelen.

Door terugkerende klachten goed te laten beoordelen en mogelijke risicofactoren te onderzoeken, ontstaat een gerichtere aanpak.

Liefs,

Angelique de Graav | Orthomoleculair Epigenetisch Therapeut BrainQ Therapeut ADHD-Therapeut

Bronnen

• NICE: Recurrent urinary tract infection
• European Association of Urology: Urological Infections
• .NICE: Lower urinary tract infection